Tasarruf sözde kalıyor, genelgeler bitmiyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla yayımlanan yeni tasarruf genelgesi, kamu harcamalarında sıkı bir denetim sürecinin başlatıldığını gösteriyor. Ancak uzmanlar ve gözlemciler, daha önceki benzer düzenlemelerin kağıt üzerinde kalarak fiiliyatta karşılık bulamadığına dikkat çekiyor. Özellikle şatafatlı yaşam tarzı, temsil ve ağırlama giderleri ile beş yıldızlı otellerde düzenlenen gösterişli toplantılardan vazgeçilmemesi, tasarruf politikalarının samimiyetini sorgulatıyor. İtibar harcamalarından tasarruf etmeyen iktidarın bu yeni adımı, kamu kaynaklarının daha verimli kullanılmasına yönelik bir zorunluluk olarak öne çıkıyor.

Proje Önceliklerinde Değişim

Yeni genelgeye göre kamu kurumlarının ödenek taleplerinde stratejik bir değişiklik yapıldı. Artık devam eden projeler arasından kısa sürede tamamlanabilecek olanlara öncelik verilecek. Kaynaklar, fiziki gerçekleşme oranı yüksek, bitiş aşamasına gelmiş ve ekonomiye hızlı katkı sağlayacak projelere yönlendirilecek. Bu yaklaşım, uzun vadeli ve belirsiz projeler yerine somut sonuçlar üreten yatırımlara odaklanmayı hedefliyor.

• Fiziki gerçekleşme oranı yüksek projeler öncelikli olacak.
• Kısa sürede tamamlanacak yatırımlara kaynak aktarılacak.
• Ekonomiye hızlı katkı sağlayan projeler desteklenecek.

Yeni Yatırımlara Kısıtlama

Tasarruf tedbirleri çerçevesinde, deprem gibi zorunlu haller dışında yeni projelere başlanmayacak. Kamu kaynaklarının çok sayıda yeni yatırıma dağıtılması yerine, mevcut projelerin tamamlanması esastır. Bu kısıtlama, bütçe dengesizliklerinin önüne geçmeyi ve kaynakların dağınık kullanımını engellemeyi amaçlıyor. Kamu varlıklarının da en yüksek kapasitede kullanılması, atıl durumdaki kaynakların ekonomiye kazandırılmasını hedefleyen önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.

Araç Harcamalarındaki Artış

Tasarruf Tedbirleri Genelgesi Mayıs 2024’te yürürlüğe girmiş olmasına rağmen, araç kullanımında beklenen tasarruf sağlanamamış görünüyor. Türkiye’de kamu kurumlarında toplam 119 bin 752 makam ve hizmet aracı bulunuyor. Bu araçların akaryakıt giderleri, bütçede ciddi bir yük oluşturuyor. 2026 yılının ilk altı ayında kamu araçlarının deposunu doldurmak için devlet bütçesinden 7 milyar 442 milyon 552 bin lira ödenmişti. Geçen yılın aynı döneminde bu rakam 3.6 milyar lira seviyesindeydi. Bu artış, tasarruf genelgelerinin araç filosu yönetimi konusunda yeterince etkili olamadığını gözler önüne seriyor.

Sosyal İhtiyaçlara Odaklanma

Kamu yatırımlarına ayrılan kaynakların kullanımında yeni bir paradigma benimseniyor. Kaynaklar, sosyal ihtiyaçları karşılayacak ve vatandaşın günlük hayatına doğrudan katkı sağlayacak alanlara yönlendirilecek. Bu yaklaşım, gösterişli ve prestijli harcamalardan ziyade, halkın temel beklentilerini karşılayan hizmetlere öncelik verilmesi gerektiğini vurguluyor. Kamu varlıklarının en yüksek kapasitede kullanılması da bu süreçte kritik bir rol oynayacak. Yeni düzenlemelerin fiiliyatta ne ölçüde karşılık bulacağı, önümüzdeki dönemdeki bütçe uygulamalarıyla netlik kazanacak.