Dev barajın kapakları 10 günlüğüne açıldı: Milyonlarca ton su…

Paraná havzasında etkili olan yoğun yağışlar, devasa Itaipú Barajı’nda kritik bir su yönetimi sürecini başlattı. Barajın kapakları, rezervuardaki su seviyesini kontrol altında tutmak amacıyla on günlüğüne açıldı. Bu operasyonla milyonlarca ton su, doğrudan Paraná Nehri’ne tahliye ediliyor. İlk aşamada saniyede 1.735 metreküp su bırakılırken, bu miktarın hava koşullarına göre değişkenlik gösterdiği belirtildi. Bölgedeki nehir seviyeleri yakından izlenirken, suyun aşağı kesimlere ulaşmasıyla yaşanabilecek değişiklikler de dikkatle takip ediliyor.

Yağışlar ve El Niño Etkisi

Kapakların açılmasının temel nedeni, Paraná havzasında artan yağış miktarıdır. Barajı besleyen nehirlerden gelen suyun artması, rezervuar seviyesinin yükselmesine ve bunun kontrol altında tutulması zorunluluğuna yol açtı. Yetkililer, bölgede etkisini göstermeye başlayan El Niño olayının da daha nemli koşulların oluşmasında rol oynadığını ifade ediyor. Bu meteorolojik faktörler, su yönetimi stratejilerini doğrudan etkileyen başlıca unsurlar arasında yer alıyor.

Teknik Kapasite ve Tahliye Süreci

Itaipú’nun çalışma prensibi, klasik rezervuarlı barajlardan farklılık gösteriyor. Tesis, büyük miktarda suyu uzun süre depolamak üzere tasarlanmamış olup nispeten sınırlı bir depolama kapasitesine sahip. Bu nedenle gelen su, elektrik üretiminde kullanılabilir ve rezervuarda tutulabilir miktarı aştığında fazlasının dolusavaktan bırakılması gerekiyor. Tahliye miktarı koşullara göre dinamik olarak ayarlanıyor. 13 Eylül’de saniyede 1.735 metreküp seviyesinde başlayan boşaltım, 15 Eylül’de yaklaşık 2.800 metreküpe çıktı. Itaipú’da bulunan üç ayrı dolusavak kanalı, ihtiyaç duyulan su miktarına göre tek başına veya birlikte kullanılabiliyor.

Bölgesel Etkiler ve Kontrol Mekanizmaları

Barajdan çıkan su doğrudan Paraná Nehri’ne karıştığı için gözler nehrin aşağı kesimlerine çevrildi. Özellikle Paraguay, Brezilya ve Arjantin tarafındaki kıyı bölgelerinde su seviyeleri düzenli olarak ölçülüyor. 13 Eylül öncesindeki ölçümlerde Dostluk Köprüsü çevresindeki seviye 106,82 metre olarak kaydedilmiş ve durum “taşkına yakın” kategorisinde değerlendirilmişti. Ancak bu aşamada evlerde veya altyapıda herhangi bir hasar bildirilmedi. Yetkililer, tahliyeyi kontrollü biçimde sürdürerek nehir kıyısındaki yerleşimlerde taşkın riskini artırmayacak bir denge sağlamaya çalışıyor. Arjantin Ulusal Su Enstitüsü’nden uzmanlar, kapakların açılmasının tek başına bir sel tehlikesi anlamına gelmediğini, asıl tablonun havzanın tamamındaki yağış ve nehir akışına bağlı olduğunu vurguluyor. Bu süreçte Itaipú, Paraguay ve Brezilya’nın enerji ihtiyacını karşılamaya devam ederken, baraja gelen su normale dönene kadar kontrollü tahliye ve nehir seviyelerinin takibi birlikte sürdürülecek.