Köprü ihalesinde vatana ihanet sınavı

Karayolları Genel Müdürlüğü’nün işlettiği 15 Temmuz Şehitler ve Fatih Sultan Mehmet köprüleri ile otoyolların özelleştirilmesi kararı, siyasi ve ekonomik açıdan yeni bir tartışma dalgası başlattı. Sürecin merkezinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2013 yılında yaptığı ve kamuoyunda “vatana ihanet” ifadesiyle anılan uyarısı yer alıyor. O dönemde 5,7 milyar dolarlık teklifi yetersiz bulan Erdoğan, 7 milyar doların altındaki bir özelleştirmenin kabul edilemez olduğunu belirtmişti. Bu sert söylem, günümüzde de köprü ve otoyol ihalelerinin seyrini belirleyen temel referans noktası olarak öne çıkıyor.

Tarihi İhale ve Beklenti Farkı

2012 yılında yapılan ilk ihalede Koç Holding, Malezyalı UEM Group ve Gözde Girişim ortaklığı, 25 yıllık işletme hakkı için 5 milyar 720 milyon dolarlık teklifle en yüksek rakamı vermişti. Ancak dönemin Başbakanı Erdoğan’ın tepkisi üzerine ihale iptal edilmişti. Bugün gelinen noktada, 2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre 2025’te 26 milyar lira olarak öngörülen özelleştirme gelirlerinin 2026’da 185 milyar liraya çıkarılması hedefleniyor. Bu tutar güncel kur ile yaklaşık 3,8 milyar dolara denk geliyor. Rakamlar, toplam özelleştirme hacminin hâlâ 2013’teki 7 milyar dolarlık beklentinin oldukça altında kaldığını gösteriyor. Bu durum, köprü ve otoyol ihalelerinin bütçedeki kritik rolünü vurguluyor.

İhaleye Katılacak İsimler ve Danışmanlık Süreci

Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na danışmanlık yapan İngiltere merkezli Ernst & Young, sektör deneyimi yüksek uluslararası şirketlerle görüşmelerini sürdürüyor. İspanya, Güney Kore ve Çin merkezli firmaların yanı sıra Türkiye’den Kalyon, Limak, Makyol, IC İçtaş ve Cengiz Holding’in de ihaleye ilgi gösterdiği ifade ediliyor. İktidara yakınlığıyla bilinen bazı grupların da süreçte yer alması, rekabet ortamının nasıl şekilleneceğine dair soru işaretleri yaratıyor. Uluslararası ve yerli aktörlerin katılımı, ihale sonucunun yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi yansımaları da olacağını düşündürüyor.

Muhalefet Sert Tepki Gösterdi

• İyi Parti Milletvekili Turhan Çömez: Boğaziçi Köprüsü’nün Cumhuriyet’in 50. yılına yetiştirilerek yapıldığını hatırlatarak, satışının 103. yıla bırakılmasını eleştirdi. Çömez, “Batan geminin malları gibi” özelleştirilmeye çalışıldığını ve millet vergileriyle yapılan kârlı işletmelerin haraç mezat satıldığını savundu.
• Yeni Parti Zonguldak Milletvekili Deniz Yavuzyılmaz: Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın açıklamalarını çarpıtmakla suçladı. Bakanlığın 2025 gelirini 600 milyon dolar, bakım giderini 300 milyon dolar olarak beyan ettiğini; oysa Karayolları Genel Müdürlüğü raporuna göre gelirin 804 milyon dolar, Ulaştırma Bakanlığı verilerine göre bakım giderinin ise 126 milyon dolar olduğunu belirtti. Yavuzyılmaz, bu farkın devlet ve millet çıkarlarına aykırı olduğunu vurguladı.

Bursa’da Vatandaş Tepkisi

Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Bursa Çevre Otoyolu’nun bir kesiminin özelleştirilmesi, kentte yaşayanlar arasında büyük tepki topladı. Vatandaşlar, bugüne kadar ücretsiz kullandıkları yollardan ücret alınacak olmasına isyan etti. Bursa trafiğini rahatlatmak amacıyla yapılm