6 ayda zirveden hızla çakılanlar

Borsa İstanbul, son aylarda yatırımcısını derinden üzen bir performans sergiliyor. Piyasa, bu hafta alınan yatırım fonları tasfiye kararıyla birlikte adeta deprem yaşadı. Ancak bu sert düşüş, aslında uzun süredir devam eden tökezlemenin bir sonucu. ABD-İran gerilimiyle yükselen petrol fiyatları, net enerji ithalatçısı olan Türkiye’de döviz harcamalarını artırarak enflasyonla mücadeleye sekte vurdu. Bu durum, sermaye piyasalarını da olumsuz etkiledi. Bazı fonların astronomik fiyat artışları nedeniyle oluşan sistematik riski önlemek amacıyla 28 Ağustos’ta alınan kararlar sonrası piyasadaki kan kaybı hızlandı.

Zirveden Sert Düşüş ve Etkilenen Hisseler

Borsa İstanbul, son altı ayda ulaştığı 15 bin 133 puanlık zirvesinden yüzde 12,5 oranında geriledi. Bu genel düşüşün yanı sıra, bazı hisselerde kayıplar inanılmaz seviyelere ulaştı. Verilere göre 103 hissede zirveden kayıp yüzde 50’nin üzerinde gerçekleşti. 236 şirketin hisseleri yüzde 40’ın, 370 şirket hissesi yüzde 30’un ve 485 hisse ise yüzde 20’nin üzerinde değer kaybetti. En büyük gerileme yüzde 94,5 ile Hedef Holding ve yüzde 90 ile Ensari Sınai Yatırımlar hisselerinde yaşandı. LDR Turizm’de kayıp yüzde 88, Odine Teknoloji’de yüzde 85 ve Gündoğdu Gıda’da ise yüzde 78 olarak kayıtlara geçti.

Fon Bağlantılı Şirketlerdeki Dikkat Çekici Tablo

Zirveye göre en büyük gerilemenin yaşandığı hisse senetleri, sorunun ana kaynaklarından olan yatırım fonlarıyla bağlantılı şirketlerde yoğunlaşıyor. Bu hisseler, önceki dönemlerde herhangi bir gerekçe olmaksızın astronomik yükselişler yaşamıştı. Dikkat çeken bir diğer nokta ise zirvesine göre yüzde 50’nin üstünde düşen şirketler arasında büyük ve köklü firmaların bulunmaması. Bu durum, düşüşün daha çok spekülatif hareketlerin yoğunlaştığı ve fon etkisiyle şişirilen küçük ölçekli şirketlerde yaşandığını gösteriyor.

Kamu Kurumlarının Tedbirleri ve Piyasa Gelişmeleri

Sert gerileyen piyasada toparlanmayı sağlamak için kamu kurumları çeşitli tedbirler aldı. Merkez Bankası, Bankalararası Para Piyasası’nda bankaların borç alabilme limitlerini güncelledi. Teminat iskonto oranlarının azaltılacağını ve haftalık repo ihaleleriyle sağlanacak fonlama miktarının likidite koşullarına göre artırılacağını açıkladı. Sermaye Piyasası Kurulu, tasfiye edilen fonların usul ve esaslarını belirlerken, BDDK da halka açık bankaların 16 Eylül’den sonra geri alım yoluyla edindikleri kendi hisse senetlerinin 31 Aralık 2026’ya kadar çekirdek sermayeden indirim kalemi olarak dikkate alınmamasına karar verdi.

Bugün küresel piyasalar, Fed politikalarındaki belirsizliklerin azalması, petrol fiyatlarındaki düşüş ve tahvil faizlerindeki geri çekilme etkisiyle pozitif seyrediyor. Ancak Borsa İstanbul’da dalgalı ve negatif bir görünüm hâkim. BIST 100 endeksi, pazartesi ve salı günlerinde yaklaşık yüzde 4 değer kaybederken, çarşamba günü likidite ve fon kaynaklı satışlarla yüzde 5,5 geriledi. Perşembe günü alınan tedbirlerin etkisiyle yüzde 2,95 yükselen endeks, haftanın son işlem günü olan cuma seansına yeniden sert düşüşle başladı ve şu anda yüzde 2’nin üstünde kayıpla hareket ediyor.