Cumhurbaşkanı Erdoğan, BM kürsüsünde dünyaya seslenecek

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Birleşmiş Milletler Genel Kurulu kürsüsünden dünyaya seslenmeye hazırlanırken, geçmişteki konuşmaları Türkiye’nin küresel siyasetteki duruşunu ve evrimini gözler önüne seriyor. İlk kez 2005 yılında başbakanlığı döneminde katıldığı BM 60. Genel Kurulu’nda teşkilatın yapısına ilişkin ilk eleştirilerini dile getiren Erdoğan, o günden bu yana geçen süreçte uluslararası sistemin işleyişi, terörle mücadele ve bölgesel krizler üzerine kritik mesajlar verdi. Bu konuşmalar, sadece anlık tepkiler değil, Türkiye’nin dış politikadaki kararlılığını ve küresel meselelere bakış açısını yansıtan tarihi bir arşiv niteliği taşıyor.

Yapısal Reform ve Güvenlik Konseyi Eleştirisi

Erdoğan’ın BM’ye yönelik en temel eleştirisi, teşkilatın demokratik ve şeffaf yapısının zayıflığı üzerine odaklanıyor. 2009’daki 64. Genel Kurul’da adil ve katılımcı bir küresel düzen için BM’nin etkinliğinin artırılması gerektiğini vurgulayan Cumhurbaşkanı, reform sürecinin Güvenlik Konseyi’ni kapsamaması durumunda başarısız sayılacağını belirtti. 2014 yılında ise “Dünya beşten büyüktür” ifadesiyle küresel reform tartışmalarını alevlendirdi. Erdoğan, Güvenlik Konseyi’nin beş daimi üyesinin veto hakkını kullanarak küresel sistemi etkisiz hale getirdiğini, bunun ise Filistin ve Suriye gibi krizlerde çözümsüzlüğe yol açtığını ifade etti.

Terörle Mücadele ve Bölgesel Krizler

Terör, Erdoğan’ın BM kürsüsündeki konuşmalarının vazgeçilmez teması oldu. 2005’te terörün sınır tanımayan bir insanlık suçu olduğunu belirten Erdoğan, 2016’da 15 Temmuz darbe girişiminin hemen ardından FETÖ’nün 170 ülke için milli güvenlik tehdidi oluşturduğunu dünyaya ilan etti. Sonraki yıllarda DEAŞ ve PKK ile mücadeleyi küresel barışın bir parçası olarak gündeme taşıdı. Bölgesel konularda ise 2011’de Suriye, Libya, Somali ve Filistin’e ilişkin mesajlar verirken, Azerbaycan’ın toprak bütünlüğüne destek verdi. Karabağ sorununun kangren haline gelmeden çözülmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, uluslararası toplumun ahlaki sorumluluğuna dikkat çekti.

Filistin Meselesi ve Göç Krizi

Filistin, Erdoğan’ın BM konuşmalarında en sık ve en sert eleştirilerin yöneltildiği konu başlıklarından biri oldu. 2018’de BM’nin zulme seyirci kaldığını belirten Erdoğan, 2023 ve 2024 yıllarında İsrail’in yayılmacı haritasını kürsüden göstererek uluslararası hukukun çiğnenmesine tepki gösterdi. 1947’den bugüne İsrail’in toprak kazanımlarıyla Filistin’in küçülmesini rakamlarla ve haritalarla anlatan Cumhurbaşkanı, BM kararlarının uygulanmamasını eleştirdi. Ayrıca 2019’da düzensiz göç krizini “Aylan bebek” fotoğrafıyla somutlaştırarak, dünya liderlerinin mazlumları unuttuğunu ve bu durumun herkesin başına gelebileceği uyarısında bulundu.