Türkiye’nin 2040 enerji rotası belli oldu: 300 milyar dolarlık…

Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu (DEİK) Türkiye-ABD İş Konseyi tarafından düzenlenen 19. Türkiye Yatırım Konferansı’ndaki Enerji Yuvarlak Masa Toplantısı, Türkiye’nin uzun vadeli enerji stratejisine dair kritik detayları ortaya koydu. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, küresel enerji güvenliğinin zorlaştığı bir dönemde Türkiye’nin 2040’a uzanan yol haritasını ve bu süreçte planlanan devasa yatırım hamlesini paylaştı.

Talep Artışı ve İthalat Bağımlılığı Sorunu

Bayraktar, Türkiye’nin enerji stratejisinin talep, bağımlılık ve karbonsuzlaşma olmak üzere üç temel başlık üzerine kurulduğunu belirtti. Nüfus artışı, şehirleşme ve sanayileşmenin yanı sıra yapay zeka odaklı veri merkezleri ve elektrikli mobilite gibi yeni faktörler enerji talebini sürekli yükseltiyor. Ülkenin her yıl enerji ithalatına yaklaşık 70-80 milyar dolar ödemesi, bağımlılığın azaltılmasını politikanın merkezine yerleştiriyor. Bu bağlamda, 2053 karbon nötr hedefi doğrultusunda enerji dönüşümünün hızlandırılması hedefleniyor.

Vizyon 2040 ve Beş Temel Politika Alanı

“Türkiye için Yeni Enerji Mimarisi” veya “Vizyon 2040” olarak adlandırılan program, COP31 öncesinde kamuoyuyla paylaşılacak. Vizyonun temelinde elektrifikasyon yer alıyor; binalardan sanayiye, ulaşımdan tarıma kadar tüm ekonomik faaliyetlerin elektrikle desteklenmesi planlanıyor. Bu dönüşüm; yenilenebilir enerji, enerji verimliliği, nükleer enerji, petrol ve doğal gaz ile madenler olmak üzere beş temel politika alanını kapsıyor. Güneş ve rüzgar enerjisinde mevcut potansiyelin daha fazla devreye alınması, nükleer enerjide ise büyük ölçekli santrallerin yanı sıra küçük modüler reaktörlerin (SMR) değerlendirilmesi öngörülüyor.

300 Milyar Dolarlık Yatırım ve Altyapı Güçlendirme

2040’a kadar enerji ve maden sektörlerinde toplam 300 milyar doların üzerinde yatırım yapılması planlanıyor. Bu kapsamda elektrik iletim şebekesinin güçlendirilmesi için 2035’e kadar en az 30 milyar dolar, dağıtım şebekesi için ise en az 50 milyar dolarlık kaynak ayrılması gerekiyor. Doğal gaz depolama tesisleri, yeniden gazlaştırma terminalleri ve boru hatları gibi altyapı projeleri de hızlandırılacak. Bölgesel bağlantıların enerji güvenliği açısından kritik olduğu vurgulanırken, komşu ülkelerle doğal gaz, elektrik ve petrol alanlarında işbirliklerinin artırılması hedefleniyor.

Ulusal Şampiyonlar ve Uluslararası İşbirliği

Stratejinin önemli bir ayağını, Türkiye Petrolleri, Eti Maden, BOTAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ gibi kamu şirketlerinin yeniden yapılandırılması oluşturuyor. Bu şirketlerin “ulusal şampiyonlar” haline getirilerek yurt dışında da aktif rol üstlenmesi amaçlanıyor. Türkiye Petrolleri’nin günlük üretim kapasitesinin 2035’te 1 milyon varile, 2040’ta ise ülkenin toplam petrol ve doğal gaz talebini karşılayacak seviyeye ulaşması hedefleniyor. EÜAŞ’ın Avrupa’nın en büyük yenilenebilir enerji şirketlerinden biri olması için yeniden yapılanması planlanırken, Orta Asya, Afrika ve Orta Doğu’daki projelerde yerli ve yabancı özel sektörle ortaklıklar kurulacak. Enerji piyasalarındaki öngörülebilirliğin sermaye çekimi açısından belirleyici olduğu, uluslararası işbirliğinin ise bu devasa yatırım planının hayata geçirilmesinde kilit rol oynayacağı ifade edildi.